Projectplanning: wat is het en hoe maak je er een?

Projectmanagement

Projectplanning is het vooraf vastleggen welke taken er moeten gebeuren, in welke volgorde, door wie en binnen welke tijd, zodat je een project binnen de deadline en het budget oplevert. Met een realistische en overzichtelijke projectplanning maak je duidelijke afspraken met klanten en houd je de werkdruk onder controle.

Projectplanning is niet hetzelfde als een projectplan. De planning is het werk van het inplannen zelf: wie doet wat en wanneer. Het projectplan is het document waarin je scope, doelen, planning, budget en risico's vastlegt. Hoe je dat document opstelt, lees je in projectplan opstellen. Projectplanning is daarnaast een onderdeel van projectmanagement.

Wat is een projectplanning?

Een projectplanning is een planning voor projecten of opdrachten. De planning geeft een duidelijk overzicht van alle activiteiten, tijd en kosten. Deze verzameling van alle projectonderdelen en de tijdlijn van projecten vormt de basis waarmee je werkt. Een projectplanning laat zien wie aan een project werkt, hoeveel tijd het project in beslag neemt en welke middelen nodig zijn om het tot een goed eind te brengen. Er hoort ook een deadline bij. De planning verdeelt elk project in fases, zodat je overzicht hebt van de voortgang en looptijd van projecten en van de beschikbaarheid van medewerkers.

Wat staat er in een projectplanning?

Je kunt een projectplanning zo uitgebreid of beknopt maken als je zelf wilt, maar voor een goed overzicht mag een aantal zaken niet ontbreken. Deze projectinformatie neem je op:

  • Projectfasering
  • Activiteiten
  • Projectteams
  • Beschikbaarheid van medewerkers
  • Taakverdeling
  • Projectduur
  • Projectbudget
  • Afhankelijkheden (extern of intern)

Hoe maak je een projectplanning?

Je maakt een projectplanning in zes stappen. Voor een dienstverlener begint dat bij de offerte, want daar staat al wat is afgesproken en hoeveel uren daarvoor zijn begroot.

  1. Begin bij de offerte. Wat heb je de klant beloofd, en hoeveel uren zijn er begroot? Dat is het kader waarbinnen je plant.
  2. Verdeel het werk in taken en schat de uren per taak. De som van de taken hoort binnen het begrote aantal uren te blijven. Past het niet, dan weet je dat nu al en niet pas bij de factuur.
  3. Bepaal wat van elkaar afhangt. Sommige taken kunnen pas starten als een andere klaar is, bijvoorbeeld bouwen na een goedgekeurd ontwerp. Andere taken kunnen tegelijk. Dit bepaalt de volgorde.
  4. Zet de taken op een tijdlijn. Plaats ze in de tijd, met de deadline en de belangrijkste mijlpalen als vaste punten. Een balkenplanning is hiervoor een gebruikelijke weergave.
  5. Koppel mensen aan taken en check hun beschikbaarheid. Houd rekening met verlof, andere projecten en het aantal uren per week dat iemand echt voor dit project heeft.
  6. Houd de planning bij met geschreven uren. Vergelijk de geplande uren met de gewerkte uren en stuur bij zodra ze uit elkaar lopen.

Bij stap 3 kom je vier soorten afhankelijkheden tegen. De meest voorkomende is einde-naar-start: taak B kan pas starten nadat taak A klaar is. Daarnaast bestaan start-naar-start (B kan pas starten als A is gestart), einde-naar-einde (B kan pas klaar zijn als A klaar is) en start-naar-einde. Voor de meeste projecten bij dienstverleners heb je vooral de eerste twee nodig.

Projectplanning voorbeeld

Hier staat een voorbeeld. Het is fictief en bedoeld om de stappen te laten zien.

Een bureau bouwt een nieuwe website voor een klant. De offerte is 240 uur. De projectmanager verdeelt dat zo:

  • Briefing en sitemap: 16 uur
  • Ontwerp: 48 uur
  • Content en teksten: 40 uur
  • Bouw: 80 uur
  • Test en oplevering: 24 uur
  • Projectmanagement: 32 uur

Samen is dat 240 uur, precies het begrote aantal. Daarna kijk je naar de volgorde. Het ontwerp start pas na de briefing en de bouw pas nadat de klant het ontwerp heeft goedgekeurd. De content kan tegelijk met het ontwerp worden geschreven, zodra de sitemap er is. Testen kan pas na de bouw.

Dan kijk je naar de mensen. De designer werkt 16 uur per week aan dit project, dus het ontwerp kost drie weken. De developer heeft naast dit project nog twee andere klanten en besteedt 20 uur per week, dus 80 uur bouw kost vier weken. Je komt zo uit op deze planning:

  • Week 1: briefing en sitemap
  • Week 2 tot 4: ontwerp
  • Week 2 tot 5: content, naast het ontwerp
  • Week 5 tot 8: bouw
  • Week 9: test
  • Week 10: oplevering
  • Het hele project: projectmanagement, circa 3 uur per week

Halverwege week 6 vraagt de klant om een extra pagina, goed voor 16 uur extra bouwwerk. In deze planning zie je meteen dat de developer van week 5 tot 8 volledig is ingepland. Je kiest dan: de oplevering schuift een week op, of je zoekt extra capaciteit. Zonder planning merk je dit pas in week 8.

Welke planningsmethodes zijn er?

Voor het plannen van projecten zijn verschillende methodes. Welke je kiest, hangt af van hoe goed je het eindresultaat vooraf kunt omschrijven en hoe vaak de klant onderweg bijstuurt.

  • Balkenplanning, strokenplanning en Gantt chart. Een balkenplanning of strokenplanning geeft de planning weer in horizontale stroken op een kalender of tijdlijn. Elke rij is een fase of activiteit, weggezet in de tijd. Meer over de Gantt chart lees je in dit blog.
  • Netwerkplanning. Een netwerkplanning toont taken als blokken, met pijlen voor de afhankelijkheden ertussen. Je ziet zo welke keten van taken het langst duurt. Die keten heet het kritieke pad en bepaalt de kortst mogelijke duur van het project. Taken op het kritieke pad hebben geen speling: loopt er een uit, dan schuift de einddatum mee. Taken buiten het kritieke pad hebben wel ruimte. In het voorbeeld hierboven loopt het kritieke pad via briefing, ontwerp, bouw, test en oplevering. De content heeft speling, want die mag een week opschuiven zonder dat de einddatum verandert. De bekendste vormen zijn de kritieke-padmethode (CPM) en PERT, een variant die rekent met geschatte duur wanneer die onzeker is.
  • Scrum- of sprintplanning (agile werken). Een scrumplanning verdeelt een project in korte tijdsblokken. Voor elke sprint maak je een nieuwe planning.

In de praktijk worden diverse manieren van plannen vaak gemixt. Zo kunnen agile teams die vaak op de korte termijn plannen, soms een strokenplanning maken voor eenmalige projecten of om milestones weg te zetten in een jaarplanning.

Capaciteitsplanning: overzicht en inzicht geven rust

Een essentieel onderdeel van de projectplanning is de capaciteitsplanning. Het plannen van capaciteit is een methode om de beschikbare uren van een medewerker zo goed mogelijk te benutten. Aan de hand van deze planning bepaal je per medewerker welke uren aan bepaalde activiteiten besteed worden. Hiermee zorg je ervoor dat medewerkers zoveel mogelijk declarabele uren maken.

Het plannen van capaciteit is voor veel bedrijven interessant:

  • Je benut de beschikbaarheid van medewerkers optimaal, doordat je precies weet wie wanneer aan het werk is en waar aan gewerkt wordt. Je ziet direct of een medewerker ruimte heeft voor een nieuw project. Ook helpt de capaciteitsplanning bij het verdelen van taken en het bewaken van de werkdruk.
  • Elk project begint met een projectbegroting. Hierin zijn onder meer begrote uren opgenomen. Door capaciteit te plannen kun je begrote uren vergelijken met de uren die aan een project gewerkt zijn. Zijn er te veel of juist te weinig uren gepland voor een project? Die informatie helpt je bij het plannen van vergelijkbare of nieuwe projecten. Daarnaast helpt het je salesteam om het juiste aantal uren te verkopen.
  • Een capaciteitsplanning helpt je bij het plannen van nieuwe projecten. Doordat je overzicht hebt in de projectplanning weet je precies op welk moment je een nieuw project in kunt plannen. Heb je ruimte voor een spoedklus? Of zie je dat de planning van jouw teams steeds voller wordt? Dan kun je bijsturen, bijvoorbeeld door nieuw personeel aan te nemen.

Een tip: laat je medewerkers uren registreren. Urenregistratie is een handige manier om de gemaakte uren te vergelijken met de uren die gepland zijn voor een project of taak.

Valkuilen van een planning maken

Je kunt een projectplanning zo uitgebreid en gedetailleerd inrichten als je zelf wilt, maar daar zijn risico's aan verbonden. Geen enkel project is hetzelfde en elke klus heeft zijn eigen uitdagingen. Hoe goed je je best ook doet om je aan een planning te houden, er zijn altijd factoren die jouw planning in de war schoppen. Plan een project daarom niet te specifiek, maar houd rekening met veranderende omstandigheden. Zo kom je bij een tegenvaller niet direct in tijdsnood.

Voorkom deze valkuilen met deze richtlijnen:

  • Houd de planning eenvoudig
  • Plan de hoofdlijnen, niet de details
  • Geef teams de verantwoordelijkheid voor de invulling per dag
  • Bespreek regelmatig de voortgang van projecten

Uren schrijven geeft verdieping aan planning

Een projectplanning is een overzichtelijke weergave van alle afspraken, werkzaamheden en kosten van een project. Om te zien of jouw planning in de praktijk klopt, is het belangrijk dat teamleden gemaakte uren op een project registreren. Zo krijg je inzicht in de tijd die aan een project wordt besteed en of dit in lijn is met de planning. Is urenregistratie vast onderdeel van jouw bedrijfsprocessen, dan voorkom je verloren uren, controleer je eenvoudig op productiviteit en houd je grip op projecten. Ook de projectadministratie wordt daar completer van.

Projectplanning maken in Excel

Kleinere bedrijven en zelfstandigen vinden vaak in Excel een geschikte tool voor het plannen van projecten. Het voordeel van Excel is dat het programma gratis en gangbaar is. Je kunt het document inrichten op de manier die het beste bij jouw bedrijf past. Voor één of twee projecten en een klein team is dat een prima oplossing.

Werk je tegelijkertijd aan meerdere projecten of zijn meerdere medewerkers bij een project betrokken? Dan zijn de mogelijkheden van Excel beperkt. Het handmatig bijhouden van een planning is tijdrovend en, naarmate projecten uitgebreider worden, foutgevoelig en onoverzichtelijk. Zo moet je de planning handmatig bijwerken als een of twee projecten uitlopen. Daarnaast bewerkt vaak maar één persoon tegelijk het bestand, waardoor collega's informatie kunnen delen zonder te weten of ze in de meest actuele versie werken.

Partout, een digital bureau met 25 medewerkers, plande lange tijd op dagniveau in Excel. Het bestand bestond uit zoveel kolommen en rijen dat maar één collega er mee overweg kon. Na de overstap naar Simplicate kost de capaciteitsplanning 40 tot 50% minder tijd en kan Partout tot 12 weken vooruitplannen, zoals ze vertellen in het klantverhaal.

Software voor projectplanning

Wil je meer controle en overzicht in je projectplanning? Software voor projectplanning is speciaal ontwikkeld voor het plannen van projecten. Er zijn drie hoofdsoorten: best-of-breed software voor één deelproces, traditionele ERP-systemen en all-in-one software die CRM, projecten, uren en facturatie combineert. Waar ze in verschillen en wat bij jouw bureau past, lees je in soorten bedrijfssoftware.

Projectplanning in Simplicate

In Simplicate zet je een project direct om naar de capaciteitsplanning. Je plant een medewerker in op een dag, week of maand, en reserveert tijd met een placeholder zolang je nog niet weet wie het werk gaat doen. Voor salestrajecten die nog niet definitief zijn, reserveer je capaciteit "in potlood". Roosters en verlof worden automatisch meegenomen, en geschreven uren koppelen aan de planning en de begroting, zodat je ziet of het project nog op koers ligt. Schuift een fase door naar een ander moment, dan zie je het effect op de capaciteit direct. Meer lees je op de pagina capaciteitsplanning.

Wil je weten hoeveel omzetpotentieel er in jouw bureau zit? Vul de Groeicalculator in.

Veelgestelde vragen over projectplanning

Wat is een projectplanning?

Een projectplanning is een planning voor lopende en nieuwe projecten. De planning geeft inzicht en overzicht in de taken, de tijd, de kosten en de beschikbaarheid van medewerkers.

Hoe maak je een projectplanning?

Begin bij de offerte en de begrote uren, verdeel het werk in taken met uren, bepaal wat van elkaar afhangt, zet de taken op een tijdlijn, koppel mensen aan taken en houd de planning bij met geschreven uren.

Wat is het verschil tussen projectplanning en een projectplan?

Projectplanning is het inplannen van taken, mensen en tijd. Een projectplan is het document waarin je scope, doelen, planning, budget en risico's vastlegt.

Hoe ziet een projectplanning eruit?

Meestal als een tijdlijn met taken op rijen, elk met een begin- en einddatum, een verantwoordelijke en een aantal uren. In het voorbeeld hierboven staat een planning van tien weken voor een website van 240 uur.

Hoe maak je een projectplanning in Excel?

Kies eerst het type planning, bijvoorbeeld een week- of maandplanning. Vul vervolgens de projecten en activiteiten in op de tweede kolom en geef elk project een start- en einddatum.

Welke software is er voor projectplanning?

Voor het plannen van projecten is verschillende software beschikbaar. De meest voorkomende soorten zijn een ERP-oplossing, een all-in-one systeem en best-of-breed software.

Wat is capaciteitsplanning?

Capaciteitsplanning is een belangrijk onderdeel van projectplanning. Het stemt de personele capaciteit die nodig is voor projecten af op de beschikbare capaciteit.

Wat is netwerkplanning?

Een netwerkplanning toont taken en hun afhankelijkheden als een netwerk. De langste keten van afhankelijke taken is het kritieke pad en bepaalt de kortst mogelijke duur van het project.

Wat is een Gantt chart?

Een Gantt chart is een hulpmiddel bij het plannen van projecten. Het geeft een totaaloverzicht van de activiteiten van een project. De methode is oorspronkelijk ontwikkeld voor bouwprojecten.

Wat is een strokenplanning?

Een strokenplanning geeft de planning van projecten weer in horizontale stroken. De planning bestaat uit een chronologisch overzicht van alle activiteiten die tijdens een project plaatsvinden.

Wat is een balkenplanning?

Een balkenplanning is een projectplanning waarbij activiteiten met horizontale balken in een kalender worden geplaatst.

Wat betekent agile werken?

Agile werken betekent dat een bedrijf zich bewust is dat omstandigheden en projecten veranderen. Door flexibel te denken, doen en plannen komt het team sneller tot resultaat.

Wat is scrummen?

Scrummen is een onderdeel van agile werken. Het helpt teams productiever te werken aan projecten en eventuele problemen sneller op te lossen.

Van eerste klantvraag tot 
betaalde factuur. Regel alles
in één systeem.

Sluit je aan bij 1.700+ bedrijven die
al met Simplicate werken.