Strokenplanning: wat is het en wanneer gebruik je hem?
Je hebt vijf lopende projecten en een nieuwe klant wil volgende maand starten. Kun je dat aan? Je opent een Excel met per project een rij en probeert te zien in welke weken het druk wordt.
Een strokenplanning zet elk project als strook op een tijdlijn, met een start, een einde en de mensen die eraan werken. Stroken die over elkaar heen liggen laten zien waar het druk wordt, ruimte tussen stroken laat zien waar je nog iets kunt aannemen. Je ziet pieken en gaten voordat je ja zegt tegen een nieuwe klant.
Wat is een strokenplanning?
Een strokenplanning is een planning waarin je werk als horizontale stroken op een tijdlijn zet. De lengte van een strook is de duur. Je ziet in één blik wat wanneer loopt en wat tegelijk gebeurt.
Het is dezelfde opzet als een balkenplanning, met een verschil in gebruik. Een balkenplanning gebruik je voor de taken binnen één project. Een strokenplanning gebruik je ook om meerdere projecten of teams naast elkaar te zien. Dat onderscheid is een keuze voor deze pagina's, geen vaste definitie: je hoort de namen door elkaar.
De Gantt chart is de oudste vorm van deze opzet en bestaat al meer dan honderd jaar. Projectleiders volgden er grote projecten mee, met alle fases op één tijdlijn en per fase een begin- en einddatum. Elke strook is een schakel in de projectplanning.
Voorbeeld van een strokenplanning (fictief)
Een bureau heeft vier projecten lopen, verdeeld over 12 weken:
- Website voor klant A: week 1 tot 10. De designer werkt in week 2 tot 4 aan het ontwerp, 16 uur per week.
- Webshop voor klant B: week 3 tot 12. De designer werkt in week 3 tot 6 aan het ontwerp, 16 uur per week.
- Huisstijl voor klant C: week 1 tot 6. De designer werkt er 12 uur per week aan.
- SEO-abonnement voor klant D: week 1 tot 12, 8 uur per week voor een contentspecialist.
In de stroken zie je dat drie projecten in week 3 en 4 tegelijk een designer nodig hebben. Tel je de uren op, dan is dat 44 uur op een werkweek van 40 uur die voor projecten beschikbaar is. In week 2, 5 en 6 is het 28 uur.
Nu wil een nieuwe klant in week 3 starten met een project waarvoor ook de designer nodig is, 16 uur per week. Die komt er dan bovenop. De strokenplanning laat zien dat het in week 3 en 4 al vol zit en dat het vanaf week 7 weer ruimte heeft. Je kunt de nieuwe klant dus een startdatum in week 7 noemen, of tijdelijk extra capaciteit zoeken.
De stroken laten zien waar het druk wordt. Wat de uren per persoon zijn, reken je er zelf bij. Daar komt capaciteitsplanning in beeld, daarover lees je verderop meer.
Hoe maak je een strokenplanning?
Een strokenplanning maken kost weinig tijd. Je hebt vier stappen nodig:
- Zet al je lopende en verwachte projecten op een rij. Eén rij per project, met de klantnaam en de afgesproken start en oplevering.
- Bepaal per project de doorlooptijd. Neem de afgesproken oplevering, tenzij je weet dat die in de praktijk opschuift.
- Zoek de overlap. Kleur de weken in van start tot einde en kijk waar stroken over elkaar liggen. Daar zit je piek.
- Zet er per strook bij wie eraan werkt. Een strook zonder namen laat niet zien waar het knelt.
Wil je de taken binnen één project plannen? Dat staat in de uitleg over de balkenplanning, met een voorbeeld en een stappenplan.
Strokenplanning in Excel, een template of een online tool
In Excel maak je een strokenplanning met projecten in rijen en weken in kolommen. Je kleurt de cellen van start tot einde in. Dat werkt voor een handvol projecten. Wil je een grafiek met echte balken, volg dan de stappen bij balkenplanning in Excel.
Het nadeel van Excel zit in het bijwerken. Schuift een project een week, dan pas je de kleuren zelf aan. En een bestand dat meerdere mensen bijwerken, wordt snel onbetrouwbaar.
Zoek je een online tool? Let dan op drie dingen:
- Dat meerdere mensen tegelijk kunnen kijken en bijwerken, zodat iedereen dezelfde stand ziet.
- Dat de uren die mensen schrijven terugkomen in de planning.
- Dat je kunt zien hoeveel uren iemand per week heeft, niet alleen wanneer een project loopt.
Waarom plannen bureaus met stroken?
Digitale dienstverleners, marketingbureaus en creatieve bureaus hebben veel gemeen in hoe ze projecten plannen:
- Klanten sturen hun wensen graag bij tijdens een project. Met een strokenplanning pas je snel aan en zie je wat het effect is op de einddatum.
- Je krijgt snel inzicht in wat tegelijk kan en wat na elkaar moet gebeuren.
- Je schat beter in hoe je taken en mensen verdeelt. Als dat voor iedereen duidelijk is, verloopt de communicatie in het team vlotter.
Bij Elephant, een digital bureau met 19 medewerkers, ligt de planning per project en per persoon vast. Druk en gaten zijn daardoor in realtime zichtbaar in plaats van achteraf. Het bureau is 15% minder tijd kwijt aan plannen en plant nu 6 tot 9 maanden vooruit in plaats van 4 tot 6, zoals ze vertellen in het klantverhaal.
Voordelen van een strokenplanning
Het is een ongecompliceerde manier van plannen, met een weergave van de verschillende projecten in de tijd. Daarnaast zijn er nog voordelen:
- Het houdt je team verbonden. Met een (digitale) strokenplanning kent iedereen zijn verantwoordelijkheid en weet elk teamlid wat de status van het project is. Managers houden het overzicht.
- Een overzichtelijke planning zorgt voor tijdswinst. Teamleden hoeven minder te vergaderen over de voortgang en automatische statusupdates houden iedereen op de hoogte.
- Je maakt snel aanpassingen. Projecten veranderen soms. Als werk wordt verplaatst, pas je de strokenplanning aan en spring je in op onverwachte veranderingen.
Gedurende het project behoud je de focus. Elke medewerker concentreert zich op zijn werk zonder de andere taken te moeten onthouden of te weten wie eraan is toegewezen.
Beperkingen van een strokenplanning
Een strokenplanning is nuttig om grote projecten te verdelen in deelprojecten. Maar vaak is hij niet verfijnd genoeg: het is moeilijk om overzicht te bewaren wanneer er te veel taken, subtaken en teamleden zijn. Daarnaast:
- Bijwerken is tijdrovend. Geen enkel project is statisch. In de praktijk blijken strokenplanningen soms niet flexibel genoeg om veranderingen op te vangen.
- Real-time volgen is moeilijk. De details van het project zijn niet vastgelegd en dat kan zorgen voor vertragingen of misverstanden tussen teamleden.
- Je moet je project lineair kunnen weergeven. Voor de ene opdracht ken je de tussenstappen van begin tot eind. Dat wordt moeilijker als je werkt zonder een duidelijk, vooraf bepaald einddoel.
- Hij zegt niets over uren. Een strook laat zien dat er gewerkt wordt, niet hoeveel uren iemand heeft.
Wanneer past een strokenplanning, en wat zijn alternatieven?
Een strokenplanning past het best als je een overzicht wilt over meerdere projecten, of als je grofweg een groot project plant. Is het werk minder voorspelbaar, dan past een kortere cyclus beter. Steeds meer bedrijven kiezen voor agile projectmanagement, met teamplanningen van een tot drie weken, zodat teams flexibel blijven en snel inspelen op veranderingen.
Wil je weten of je team het werk ook aankan? Dan kijk je naar capaciteit, niet naar stroken.
Strokenplanning en capaciteitsplanning in Simplicate
Een strokenplanning laat zien wanneer projecten lopen. In Simplicate zet je een project direct om naar de capaciteitsplanning. Je plant een medewerker in op een dag, week of maand en reserveert tijd met een placeholder zolang je nog niet weet wie het werk doet. Voor salestrajecten die nog niet definitief zijn, reserveer je capaciteit in potlood.
Roosters en verlof worden automatisch meegenomen, en geschreven uren koppelen aan de planning en de begroting.
Zo zie je niet alleen dat projecten overlappen, maar ook hoeveel uren dat per persoon betekent. Een planningstool lost niet op dat je projecten goed moet inschatten, maar je ziet wel direct het effect van een wijziging op je capaciteit. Meer lees je op de pagina capaciteitsplanning.
Wil je weten hoeveel omzetpotentieel er in jouw bedrijf zit? Vul de Groeicalculator in.
Veelgestelde vragen over de strokenplanning
Wat is een strokenplanning?
Een strokenplanning zet werk als horizontale stroken op een tijdlijn. De lengte van een strook is de duur, zodat je in één blik ziet wat wanneer loopt en waar projecten overlappen.
Wat is het verschil tussen een strokenplanning en een balkenplanning?
Het is dezelfde opzet. Op deze site gebruiken we een balkenplanning voor de taken binnen één project en een strokenplanning om meerdere projecten naast elkaar te zien. Je ziet beide namen door elkaar.
Hoe maak je een strokenplanning?
Zet je projecten op een rij, bepaal per project de doorlooptijd, zoek waar stroken over elkaar liggen en leg per strook vast wie eraan werkt.
Hoe maak je een strokenplanning in Excel?
Zet projecten in rijen en weken in kolommen en kleur de cellen van start tot einde. Voor een grafiek met balken volg je de stappen bij balkenplanning in Excel.
Is er een template voor een strokenplanning?
Een eenvoudige opzet met projecten in rijen en weken in kolommen werkt voor een handvol projecten. Heb je veel projecten of meerdere mensen die bijwerken, dan zoek je een tool die uren en beschikbaarheid meeneemt.
Wat zijn de voordelen van een strokenplanning?
Je krijgt snel overzicht, de planning houdt het team verbonden en je past snel aan als een klant iets wijzigt.
Wat zijn de beperkingen van een strokenplanning?
Bijwerken kost tijd, bij veel projecten of taken wordt hij onoverzichtelijk en hij zegt niets over de uren die mensen beschikbaar hebben.
Wat is het alternatief voor een strokenplanning?
Agile projectmanagement met korte planningen van een tot drie weken, en capaciteitsplanning als je wilt weten of je team genoeg uren heeft.